وظيفه سيستم فرمان :

وظيفه اصلي سيستم فرمان تبديل گشتاور ورودي به غربيلك فرمان توسط راننده ،به زاويه فرمان چرخ ها مي باشد كه در نتيجه آن در خودرو نيروي جانبي و به دنبال آن شتاب جانبي ، سرعت جانبي و غيره ايجاد مي شود.در يك فرمان ايده ال مي بايست زاويه فرمان چرخها در مقابل گشتاور ورودي بهغربيلك فرمان بصورت خطي تغيير نماييد . اما وجود برخي پارامترها از جمله وجود زاويه كستر سبب نوساني شدن ميزان زاويه فرمان چرخها در مقابل گشتاور ورودي مي گردد. براي تبديل زاويه غربيلك فرمان به زاويه چرخ ها در سيستم فرمان از مكانيزم هاي مختلفي بهره گيري مي شود تا گشتاور دست راننده توانايي تقابل با نيروهاي اعمالي به تاير را داشته باشد . اين نيروها كاملا به نحوه تنظيم چرخها خودرو بستگي دارد لذا يكي از مشكلات طراحي سيستم فرمان در اين جا بروز مي كند، زيرا تنظيم چرخ ها در سيستم تعليق و سيستم فرمان در تقابل بوده و نياز به طراحي بهينه دارد. براي طراحي بهينه هر سيستم نياز است تا اهداف مورد انتظار از آن سيستم مشخص گردد . در اينجا به بررسي ويژگيهاي مورد نظر از سيستم فرمان مي پردازيم

1-سيستم فرمان مي بايست بهره مناسب داشته باشد(نياز به احساس فرمان

مناسب)

2- سيستم فرمان رفتار گذراي خوبي داشته باشد .

3-فرمان بايد بگونه اي طراحي گردد تا در تصادفات حداكثر جذب انرژي را داشته باشد

تا حداقل جراحات به راننده وارد گردد.

 

4- قابليت تنظيم موقعيت فرمان جهت همخواني باشرايط بدني راننده

۵-داشتن حداقل وزن و گرفتن حداقل فضا تا فضاي مناسب براي ديگر اجزا خودرو

فراهم گردد.

۶-نياز به حداقل تعميرات و نگهداري

۷-طول عمر بالا در حد عمر خودرو

۸-حداكثر تطابق با سيستم تعليق

۹-برآورده ساختن نيازهاي زيبايي خودرو

مكانيزم فرمان :

انواع مكانيزمهاي فرمان بصورت زير مي باشد :

·  پارالوگرام

·  رك و پينيون

۱- پارا لوگرام :

در اين نوع سيستم فرمان ، قطعه 1 نقش جعبه فرمان را دارد كه بصورت يك مكانيزم

متشكل از پيچ و مهره كه بين آن دو ساچمه قرار مي گيرد ، نوعي حركت دوراني حول

اتصال 1 بوجود مي آيد و حركت دوراني به قطعه شماره 4 اعمال مي شود تا بواسطه

مكانيزم متشكل از قطعه 5 و ميله واسط ،در نهايت حركت طولي به ميله هاي 2 انتقال مي يابد كه اين دو بوسيله مفصل كروي به اهرم فرمان (قطعه 3) متصل هستند . 

مزايا:

·            كاربرد مناسب روي اكسل هاي صلب

·            قابليت انتقال نيروهاي بالا به خصوص در خودرو هاي سنگين

·            قابليت اعمال زواياي بزرگ فرمان

·            امكان نصب اهرم فرمان بزرگ كه نيروي فرمان دادن را كاهش مي دهد

·      در اين سيستم ،طراح اين امكان را دارد كه با نصب بازوها با طول مناسب به

بهترين حالت در سينماتيك فرمان دست يابد و فرمان نرمتري طراحي نمايد.

معايب :

·            قيمت بالا

·            مشكل نصب در خودروهاي محرك جلو

·            ازدياد بازوها و اتصالات

·            نياز به تعميرات بيشتر

 

2-رك و پينيون

همانگونه كه در شكل 1-13 مشاهده مي نماييد در اين سيستم فرمان بواسطه چرخ

دنده پينيون كه به پايين محور متصل است حركت دوراني فرمان را به حركت طولي در

قطعه 8 تبديل مي نمايد. در دو انتهاي قطعه 8 ، دو ميله واسط توسط اتصال

كروي شماره 7 به رك متصل هستند و از سوي ديگر به اهرم فرمان (قطعه شماره

3) متصل مي باشند تا بوسيله اهرم فرمان گشتاور حول محور فرمان به مجموعه چرخ

اعمال شود.

همانگونه که در ساختمان جعبه فرمان رک و پينيون ديده مي شود حرکت طولي

بوسيله چرخ دنده پينيون به رک اعمال مي شود.

 

 

 

مزايا :

·            ساختمان ساده

·            قيمت ارزان

·            سهولت پروسه ساخت

·            قابليت اطمينان بالا

·            امکان تعبيه دمپينگ مناسب در جعبه فرمان

·            حساسيت بالا به علت اتصال ميله واسط به رک

·            الاستيسيته کم سيستم فرمان

·            فضاي کمي را اشغال مي کند.

·            وزن کم

معايب :

·         حساسيت بيشتر به ضربه ناشي از تصادف

·         انتقال بيشتر ارتعاشات جاده به غربيلک فرمان به علت کوتاه بودن ميله رابط

·         زاويه فرمان محدود به علت محدوديت حرکت عرضي رک

·         سفتي فرمان به علت کاهش نسبت فرمان

·         قابليت استفاده در اکسل صلب را ندارد.

 

 

 

 

 

 

 

مزایای فرمان هیدرولیک

 

1- سهولت رانندگی و کاهش خستگی راننده

هنگام پارک کردن و پیچیدن در سرعتهای پایین و در ترافیک های سنگین سیستم

هیدرولیک به راننده جهت فرمانگیری کمک قابل ملاحظه ای می نماید و با توجه به اینکه عمده زمانهای فرمانگیری ، در حالت های پارک بخصوص پارک دوبل و نیز در هنگام ترافیک و سر پیچها می باشد فشار کمتری به دستان راننده وارد می گردد و لذا در انتها موجب کاهش خستگی راننده ( مخصوصا خانمها ) می گردد .

 این تفاوت بگونه ای است که در صورت رانندگی با یک خودروی هیدرولیک حتی به اندازه یک هفته ، دیگر حاضر نخواهید شد با خودروی دارای فرمان مکانیکی رانندگی نمائید .

2- کارکرد فرمان هنگام قطع سیستم هیدرولیک فرمان هیدرولیک از نوع Rack & Pinion (دنده شانه ای و پینیون) بصورت Fail Safe است.

 چنانچه قسمت هیدرولیکی به هر دلیل از کار بیفتد ، قسمت مکانیکی فرمان میتواند به کار خود ادامه دهد.

3- عدم انحراف خودرو هنگام عبور از موانع

با وجود جک هیدرولیکی که بر روی دنده شانه ای وجود دارد ، در صورتی که چرخها در

هنگام حرکت به هردلیلی ( موانع و دست اندازها و .. ) بخواهند از مسیر خود خارج

گردند ، نیروی مقاوم در جک هیدرولیکی از انحراف فرمان جلوگیری می نماید . این در

صورتی است که در فرمانهای مکانیکی ، ضربه انتقالی به چرخها ، مستقیما به غربیلک وارد می گردد و باعث چرخش غربیلک و موجب انحراف از مسیر می گردد.

4- قابلیت ایمنی بالا در سرعتهای بالابا وجود Spool (سنسور تنظیم میزان حجم روغن خروجی ) بر روی پمپ هیدرولیک ، سفتی فرمان در سرعتهای بالا تضمین می گردد.

 به گونه ای که در دورهای بالاتر از 270RPMمقدار روغن خروجی از پمپ کاهش و موجب سفتی فرمان می گردد

5- کاهش اثر تیزی فرمان با توجه به کاهش مدول و زوایای دندانه های شانه ای و پینیون ، از 2.5 به 2 تیزی فرمان تا حد قابل ملاحظه ای کاهش یافته و رانندگی مطمئن تری را برای راننده خودرو به ارمغان می آورد.

6- افزایش قابل ملاحظه عمر موثر کلیه قطعات سیستم فرمان با توجه به وجود جک هیدرولیکی ، کلیه ضربات ناشی از جاده که به چرخها انتقال می یابد تا اندازه زیادی دمپ می گردد و باعث می گردد نیروی کمتری به کمک فنر ها ، سیبکها ، چهار شاخه های فرمان و محور فرمان وارد شده و در نهایت منجر به طولانی شدن عمر قطعات می گردد. مضافاً به اینکه موجب کاهش هزینه های تعمیر و تنظیم جلوبندی می گردد یعنی در صورتی که یک خودرو با فرمان مکانیکی ، با توجه به کیفیت جاده های ایران ، سالانه نیاز به دوبار تعمیر و تنظیم جلوبندی داشته باشد ، خودروی مشابه دارای فرمان هیدرولیکی ، نیاز به بازدید و تعمیر جلوبندی پس از یک سال و نیم دارد.

 لذا هزینه پرداختی شما را جهت تبدیل ، کاملا پوشش داده و علاوه بر آن آسایش ، امنیت و لذت رانندگی را برای شما به ارمغان می آورد .

7- ارزش افزوده معادل بهنگام فروش خودروهزینه پرداخت شده توسط شما همانند هزینه های ضبط و باند ویا رینگ و تایر نمی باشد که در هنگام فروش خودرو محسوب نگردد در صورتیکه پس از تبدیل پراید شما به هیدرولیک ، خودروی شما در هنگام فروش از ارزش افزوده ای در حدود ٣٠٠ تومان برخوردار خواهد شد